Scholierenverkiezingen

Wat zijn de Scholierenverkiezingen?

Hoe ziet de tweede kamer eruit als scholieren het voor het zeggen hebben? Om daar achter te komen, organiseert ProDemos de Scholierenverkiezingen, vlak voor de echte verkiezingen. Vaak lijkt de uitslag van de Scholierenverkiezingen erg op de werkelijke verkiezingsuitslag.

Hoe wordt het zetelaantal van de Scholierenverkiezingen berekend?

Op de uitslagenpagina staat de uitslag in percentages, maar niet in zetels. Om het aantal zetels te berekenen moet je eerst de kiesdeler berekenen. Dat is het aantal stemmen dat je nodig hebt om één zetel te halen. Je deelt daarvoor het aantal geldige stemmen door 150 (bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 was dat 329 stemmen) Daarna kijk je hoeveel keer de partijen de kiesdeler hebben gehaald. Het resultaat hiervan geeft het aantal volle zetels dat door partijen is behaald. Deze verdeling komt meestal niet precies uit. Er blijven dan restzetels over.

De verdeling van restzetels wordt berekend door de grootste gemiddelden. Het stemmenaantal van elke partij wordt gedeeld door het aantal volle zetels plus 1. Dit is de eerste restzetel die verdeeld wordt. Deze berekening levert voor iedere partij een gemiddeld aantal stemmen per zetel op. De partij met het grootste gemiddelde krijgt de eerste restzetel. En daarna doe je deze berekening tot de restzetels op zijn. Meer kiesraad.nl/verkiezingen/tweede-kamer/uitslagen/zetelverdeling-over-partijen">informatie over de zetelverdeling en verdeling van restzetels vind je op de website van de Kiesraad.

Hoe kan mijn school meedoen aan de Scholierenverkiezingen?

Docenten in het voortgezet onderwijs en mbo kunnen zich inschrijven voor de Scholierenverkiezingen. Na aanmelding kun je een printbaar stembiljet downloaden. Daarmee kun je zelf verkiezingen op school organiseren. Ook krijg je een inlogcode voor de website om de uitslag in te vullen. Hier vind je een uitgebreide docentenhandleiding.

Waarom staan er geen 37 partijen op het stembiljet van mijn school?

Bij de Tweede Kamerverkiezingen en de verkiezingen voor het Europees parlement is Nederland verdeeld in 20 kieskringen. Sommige partijen doen niet in alle kieskringen mee, omdat ze niet voldoende handtekeningen kunnen verzamelen. Om de verkiezingen zo veel mogelijk te imiteren krijgen scholen uit Amsterdam een andere kieslijst te zien dan scholen uit Leeuwarden. De lijstvolgorde is wel hetzelfde, want die is centraal vastgesteld. De partij die in de minste kieskringen ingeschreven staat komt onderaan te staan. Bij een gelijk aantal kieskringen wordt er geloot. De partijen die nu in de tweede kamer zitten komen op de volgorde van de vorige verkiezingen. Meer informatie is hierover te vinden bij de Kiesraad.

Wanneer worden de uitslagen van de Scholierenverkiezingen bekend?

De avond voor de echte verkiezingen zijn alle uitslagen te vinden op deze website. De uitslag van je eigen school kun je dan vergelijken met de landelijke uitslag, maar ook bijvoorbeeld met de uitslagen van andere scholen in je gemeente of provincie.

Wanneer zijn de Scholierenverkiezingen 2022?

De Scholierenverkiezingen voor de Tweede Kamer zijn van 1 tot en met 15 maart 2022. De uitslag van jouw school moet je voor 15 maart 16.00 uur invullen op de website van de Scholierenverkiezingen.

Waarom zijn Scholierenverkiezingen niet online?

Tot 2016 hielden we de Scholierenverkiezingen online, maar sinds 2017 kiezen we er bewust voor om dat niet meer te doen. Het stemmen op papier, inclusief stembureau en het tellen van de stemmen is volgens ons de beste manier, doordat het zoveel mogelijk lijkt op de echte verkiezingen. En omdat wij het belangrijk vinden dat de leerlingen dit proces ervaren. Een andere reden is dat we niet de beschikking hebben over een platform dat de volledige anonimiteit van de leerlingen kan garanderen. En ook al gaat het hier om schaduwverkiezingen: we nemen privacy en stemgeheim heel serieus. De Scholierenverkiezingen vinden daarom niet online plaats.

Hebben jullie tips om de Scholierenverkiezingen coronaproof te organiseren?

Jazeker! Net als de echte verkiezingen zijn de Scholierenverkiezingen in 2021 door corona anders verlopen. Toch was het nog steeds heel nuttig en leerzaam en vooral leuk om ook nu mee te doen met de Scholierenverkiezingen. Hieronder hebben we een aantal tips op een rijtje gezet om de Scholierenverkiezingen coronaproof te organiseren:

  • Verspreid de verkiezingen over een hele week. Laat een of meerdere klassen stemmen per dag. Bewaar de tussenstand in een kluis of in een afsluitbare ruimte.
  • Stem tijdens de pauze(s). Vraag de leerlingen om tijdens de pauze een voor een (bijv. op alfabetische volgorde) naar de klas te komen om te stemmen. De uitslagen gaan in een officiële envelop die in aanwezigheid van de laatste stemmer ondertekend en dichtgemaakt wordt.
  • Mail de leerlingen een stembiljet. De leerlingen printen de stembiljetten thuis, vullen ze in en doen de uitslag in een envelop. De envelop leveren ze in bij hun docent, onder vermelding van hun klas (zodat ze niet dubbel kunnen stemmen).
  • Koppel de Scholierenverkiezingen aan een toets of schoolexamen. Voeg het stembiljet toe aan de toets en zorg dat de leerlingen het stembiljet anoniem kunnen inleveren.